HWW Logo

[Nieuws] Sommige deeltjes zijn bewust van observatie


03/10/2012 | 7 maanden, 2 weken geleden | door Kevin van der Veen

Misschien ken je de ‘BOO’s’ van Super Mario? Deze spoken kwamen alleen maar op je af als je niet kijkt, maar zodra je omdraait en ze aankijkt bevriezen ze zich. Op de tegenovergestelde manier reageert onstabiele uranium, want sommige deeltjes zijn bewust van observatie. Als je het namelijk observeert, stopt het met vergaan.

Na een dag lang observeren van onstabiel uranium ontdekten wetenschappers in Texas iets vreemds. Uranium is onstabiel en vergaat langzaam door een proces wat “radio-actief verval” genoemd wordt. Dit proces verliep als gepland zodra de wetenschappers niet in de buurt waren. Observeerden de wetenschappers de deeltjes dan stopte het proces.

Na de tweede dag bleek hetzelfde te gebeuren. Normaal zou het uranium uit elkaar vallen als een zandkasteel, maar het tegendeel was waar. Deze bevindingen werden ook gedeeld met andere laboratoria en ook daar werd dit verschijnsel erkent. Iedereen zag hetzelfde, deeltjes stopten met vergaan als ze geobserveerd werden. In principe kan je de tijd stilzetten door te kijken naar een object.

We weten dat sommige deeltjes langzaam vergaan. In de natuur geldt dit bijna voor alles. Sommige beesten voelen ook aan wanneer ze worden geobserveerd, ze zullen dan ook soms stoppen waar ze mee bezig waren. Je kan het vergelijken met een konijn op de weg dat staart naar twee lichtgevende bollen die steeds groter worden. Maar een radioactief deeltje zou onmogelijk moeten weten dat er een enorme oogbal door een klein glaasje zit te turen.

Dit verschijnsel wordt ook wel het Quantum Zeno effect genoemd. De naam komt van de Zeno’s arrow paradox, die beweert dat een pijl op geen andere manier te volgen is dan hij beweegt. Het is dus onmogelijk dat hij überhaupt beweegt. En de wetenschapper Alan Turing heeft al een beschrijving hierover geschreven. De paradox heette in eerste instantie dan ook de Turing Paradox.